Izvještaj Vijeća Evrope: Brojni napadi na slobodu medija tokom pandemije Covida-19



BRISEL, 05.05.2020. – Napadi na slobodu medija u Evropi su pod ozbiljnim rizikom da postanu „novo normalno“, upozorilo je 14 međunarodnih grupa i novinarskih organizacija, uključujući i Evropsku federaciju novinara (EFJ), povodom objave godišnjeg izvještaja Platforme za zaštitu novinara Vijeća Evrope. Novi napadi na slobodu medija usred pandemije Covida-19 pogoršali su ionako sumornu situaciju.

Izvještaj analizira slučajeve objavljene na Platformi Vijeća Evrope 2019. godine, koji pokazuju rastući obrazac zastrašivanja kako bi se novinari u Evropi ućutkali. Pandemija koronavirusa je stvorila novi val ozbiljnih prijetnji i napada na slobodu štampe u nekoliko zemalja članica Vijeća Evrope. Kao odgovor na zdravstvenu krizu, vlade su pritvarale novinare zbog kritičkog izveštavanja, uveliko proširile nadzor i usvojile nove zakone kako bi sankcionisali „fake news“ iako sami odlučuju šta je dozvoljeno, a šta lažno, bez nadzora odgovarajućih nezavisnih tijela.

Ove prijetnje riskiraju prekretnicu u borbi za očuvanje slobodnih medija u Evropi. Izvještaj naglašava hitan „poziv na buđenje“ državama članicama Vijeća Evrope kako bi se prekinuli napadi na slobodu medija te kako bi novinari i drugi medijski profesionalci mogli da izvještavaju bez straha.

Dalje se navodi da Rusija, Turska i Azerbejdžan – tri najveća kršitelja slobode medija – i dalje zanemaruju upozorenja, zajedno sa Bosnom i Hercegovinom.

Tokom 2019. godine, Platforma je zabilježila 142 ozbiljne prijetnje slobodi medija, uključujući 33 fizička napada na novinare, 17 novih slučajeva pritvora i zatvaranja i 43 slučaja uznemiravanja i zastrašivanja.

Zabilježena su i dva slučaja ubistva novinara: Lyre McKee u Sjevernoj Irskoj i Vadyma Komarova u Ukrajini. Do kraja 2019. Platforma je zabilježila 105 slučajeva novinara koji se nalaze iza rešetaka u regiji Vijeća Evrope, uključujući 91 slučaj samo u Turskoj. Situacija se nije poboljšala ni u ovoj godini. Uprkos globalnoj zdravstvenoj prijetnji, Turska je isključila novinare iz masovnog puštanja zatvorenika u aprilu 2020. godine, a u Azerbejdžanu se bilježe nova hapšenja zbog kritičkog izvještavanja o reakciji institucija države na koronavirus.


EFJ/BHN, Brisel, 05/05/2020