{"id":64261,"date":"2024-05-20T20:20:23","date_gmt":"2024-05-20T18:20:23","guid":{"rendered":"https:\/\/safejournalists.net\/?p=64261"},"modified":"2024-05-29T20:22:24","modified_gmt":"2024-05-29T18:22:24","slug":"liria-e-medias-po-tkurret-si-mund-te-mbrohen-gazetaret-nga-sulmet-dhe-kercenimet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/safejournalists.net\/sq\/liria-e-medias-po-tkurret-si-mund-te-mbrohen-gazetaret-nga-sulmet-dhe-kercenimet\/","title":{"rendered":"Liria e medias po tkurret, si mund t\u00eb mbrohen gazetar\u00ebt nga sulmet dhe k\u00ebrc\u00ebnimet?"},"content":{"rendered":"
\n
\n

Shqip\u00ebria mbetet nj\u00eb vend i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ushtruar profesionin e gazetarit. Raportet nga organizata t\u00eb besueshme nd\u00ebrkomb\u00ebtare flasin p\u00ebr nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar t\u00eb liris\u00eb s\u00eb medias dhe siguris\u00eb s\u00eb gazetar\u00ebve.<\/span><\/h1>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n

N\u00eb\u00a0Indeksin<\/a> Bot\u00ebror t\u00eb Liris\u00eb s\u00eb Shtypit, q\u00eb publikohet \u00e7do vit nga Reporter\u00ebt pa Kufij, Shqip\u00ebria humbi tre vende, me arsyetimin se n\u00eb Shqip\u00ebri gazetar\u00ebt jan\u00eb viktima t\u00eb intimidimit nga politikan\u00ebt dhe krimi i organizuar.<\/p>\n

Raporti vendos theksin tek pron\u00ebsia e medias si nj\u00eb nd\u00ebr problemet kryesore t\u00eb liris\u00eb s\u00eb medias dhe munges\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr gazetar\u00ebt.<\/p>\n

Transparenca e institucione \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr pik\u00eb q\u00eb shihet me shqet\u00ebsim n\u00eb raport, ku theksohet se gazetar\u00ebt hasin v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb marrjen e informacionit nga institucionet.<\/p>\n

Nd\u00ebrhyrjet e politik\u00ebs, ekonomia, faktori social, kuadri legjislativ dhe siguria e gazetar\u00ebve jan\u00eb 5 indikator\u00ebt q\u00eb monitoron \u00e7do vit Reporter\u00ebt pa Kufij p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si influencojn\u00eb n\u00eb lirin\u00eb e medias. Shqip\u00ebria ka humbur 19 pik\u00eb n\u00eb sigurin\u00eb e gazetar\u00ebve.<\/p>\n

Raporti<\/a>\u00a0<\/strong>i Freedom House \u201cNation in Transit\u201d Shqip\u00ebria mbetet nj\u00eb vend \u201cpjes\u00ebrisht i lir\u00eb\u201d sa i takon vler\u00ebsimit t\u00eb demokracis\u00eb, duke marr\u00eb vet\u00ebm 46 pik\u00eb nga 100 n\u00eb total. Raporti thekson se pron\u00ebsia e medias vijon t\u00eb mbetet e p\u00ebrqendruar midis disa pronar\u00ebve kryesor\u00eb, sikurse \u201cTop Media\u201d \u201cKlan\u201d \u00a0G2 Media\u201d dhe n\u00ebnvizon se kjo gj\u00eb ndikon n\u00eb autocensur\u00eb t\u00eb gazetar\u00ebve. Gjithashtu raporti i Freedom House v\u00eb n\u00eb dukje nj\u00eb s\u00ebr\u00eb rastesh kur gazetar\u00ebt jan\u00eb sulmuar apo k\u00ebrc\u00ebnuar.<\/p>\n

Edhe Raporti i Departamentit Amerikan t\u00eb Shtetit e sheh me shqet\u00ebsim situat\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhet media n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n

Sipas raportit, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb lart\u00eb t\u00eb medias p\u00ebrdorin mediat e tyre p\u00ebr t\u00eb shantazhuar bizneset.<\/p>\n

Presioni politik, korrupsioni dhe mungesa e fondeve, thot\u00eb raporti, kufizuan pavar\u00ebsin\u00eb e medias s\u00eb shkruar rrit\u00ebn autocensur\u00ebn.<\/em><\/p>\n

T\u00eb dh\u00ebnat nga Qendra Evropiane p\u00ebr Lirin\u00eb e Shtypit dhe Medias (ECPMF) tregojn\u00eb se gazetar\u00ebt dhe punonj\u00ebsit e medias vijojn\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnohen dhe shantazhohen. N\u00eb vitin 2023 u raportuan 29 raste, m\u00eb i larti q\u00eb nga 2014.<\/p>\n

Referuar rasteve nga Rrjeti p\u00ebr Gazetar\u00eb t\u00eb Sigurt, prej vitit 2014 n\u00eb vend jan\u00eb regjistruar 172 raste t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit, sulmeve dhe dhun\u00ebs ndaj gazetar\u00ebve.<\/p>\n

Gazetar\u00ebt sulmohen nga politikan\u00ebt, subjektet q\u00eb raportojn\u00eb q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e krimit apo korrupsionit, nga pronar\u00ebt e medias por ndonj\u00ebher\u00eb dhe nga vet\u00eb mediat, ata b\u00ebhen pjes\u00eb e fushatave denigruese online.<\/p>\n

Nga janari i 2024, rrjeti ka regjistruar 6 raste:<\/p>\n

Gazetarja\u00a0Klodiana Lala<\/strong>\u00a0<\/a>u sulmua nga ish kryeministri Sali Berisha duke e cil\u00ebsuar si sh\u00ebrbyese e kund\u00ebrshtareve t\u00eb tij politik.<\/p>\n

Ola Xama\u00a0<\/strong>u p\u00ebrball me disa sulme, p\u00ebr shkak t\u00eb investigimit t\u00eb saj, ajo u sulmua nga kryetari i bashkis\u00eb Tiran\u00eb Erion Veliaj, dhe m\u00eb pas u p\u00ebrball me nj\u00eb fushat\u00eb denigruese online.<\/p>\n

Xama ka depozituar nj\u00eb padi civile p\u00ebr portalin \u201cPrapaskena\u201d dhe nj\u00eb tjet\u00ebr padi p\u00ebr \u201cGazet\u00ebn Dita\u201d. T\u00eb dy k\u00ebto kanale mediatike pretendohet t\u00eb ken\u00eb shpifur duke e quajtuar gazetaren t\u00eb paguar, vras\u00ebse me pages\u00eb dhe epitete t\u00eb tjera t\u00eb pav\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n

Rasti tjet\u00ebr i regjistruar nga rrjeti \u00ebsht\u00eb ai i gazetarit\u00a0Isa Myzyraj<\/strong>.\u00a0 Nj\u00eb email i dyshimt\u00eb ka mb\u00ebrritur n\u00eb llogarin\u00eb e post\u00ebs elektronike t\u00eb redaksis\u00eb s\u00eb televizionit Ora Ne\u00ebs dhe t\u00eb drejtuesve t\u00eb saj. N\u00eb p\u00ebrmbajtjen e k\u00ebtij komunikimi, gazetari i Ora News, Isa Myzyraj, \u00ebsht\u00eb sulmuar hapur dhe \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb objekt i k\u00ebrc\u00ebnimeve me jet\u00eb.<\/p>\n

Gazetarja\u00a0Ambrozia Meta<\/strong><\/a>\u00a0u sulmua nga kryeministri Edi Rama, pasi b\u00ebri nj\u00eb pyetje. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb kryeministri Rama ka k\u00ebt\u00eb sjellje me gazetar\u00ebt.<\/p>\n

Sulmi tjet\u00ebr i regjistruar nga rrjeti \u00ebsht\u00eb ai i\u00a0Citizens Channel<\/strong>,<\/a>\u00a0nj\u00eb sulm kibernetik q\u00eb u shtri n\u00eb disa nga kanalet e Citizens online, Facebook, web dhe Instagram.<\/p>\n

T\u00eb dh\u00ebnat e rrjetit tregojn\u00eb se ka 37 k\u00ebrc\u00ebnime kund\u00ebr jet\u00ebs dhe l\u00ebndimeve trupore t\u00eb gazetar\u00ebve.<\/p>\n

Jan\u00eb 10 k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb tjera ndaj gazetar\u00ebve, 7 jan\u00eb sulmet aktuale ndaj gazetar\u00ebve, 4 jan\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet kund\u00ebr mediave apo organizatave dhe 7 jan\u00eb sulmet ndaj mediave dhe organizatave.<\/p>\n

Mekanizmat p\u00ebr mbrojtjen e gazetar\u00ebve<\/strong><\/h2>\n

N\u00eb rast sulmesh gazetar\u00ebt kan\u00eb disa mekanizma t\u00eb cilat mund t\u2019i p\u00ebrdorin p\u00ebr t\u00eb raportuar apo referuar sulmet ndaj tyre. Mekanizmat jan\u00eb p\u00ebr dokumentim, p\u00ebr dokumentin dhe referim, p\u00ebr ndihm\u00eb ligjore falas, ndihm\u00eb kibernetike, po ashtu ka ndihm\u00eb p\u00ebr strehim n\u00eb rast sulmesh t\u00eb renda.<\/p>\n

Rrjeti\u00a0<\/a><\/strong>i Gazetar\u00ebve t\u00eb Sigurt (Safe Journalists) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb platform\u00eb rajonale q\u00ebdokumenton rastet e sulmeve ndaj gazetar\u00ebve, dhe mban q\u00ebndrime publike duke k\u00ebrkuar nd\u00ebrhyrjen e institucioneve p\u00ebr t\u00eb zgjidhur k\u00ebto raste.<\/p>\n

N\u00eb vitin 2016, u mblodh\u00ebn disa shoqata rajonale t\u00eb gazetar\u00ebve nga Serbia, Mali i Zi, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova dhe Maqedonia e Veriut dhe formuan k\u00ebt\u00eb platform\u00eb rajonale.<\/p>\n

N\u00eb Shqip\u00ebri kjo nism\u00eb erdhi m\u00eb von\u00eb, dhe prej viti 2020 tashm\u00eb rastet e sulmeve dokumentohen.<\/p>\n

Gazetar\u00ebt duhet t\u00eb drejtohen n\u00eb faqen e\u00a0safejournalists.net\u00a0<\/a><\/strong>dhe t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb formular t\u00eb thjesht\u00eb ku t\u00eb raportojn\u00eb rastin e tyre.<\/p>\n

Mekanizmi tjet\u00ebr q\u00eb kan\u00eb n\u00eb dor\u00eb gazetar\u00ebt p\u00ebr t\u00eb raportuar rastet \u00ebsht\u00eb \u201cMedia<\/a>\u00a0<\/strong>Freedom Rapid Response\u201d (MFRR).<\/p>\n

(MFRR) gjurmon, monitoron dhe reagon ndaj shkeljeve t\u00eb liris\u00eb s\u00eb shtypit dhe medias n\u00eb shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb dhe n\u00eb vendet kandidate.<\/p>\n

Ky projekt ofron mb\u00ebshtetje ligjore falas dhe praktike, advokim publik dhe informacion p\u00ebr t\u00eb mbrojtur gazetar\u00ebt dhe punonj\u00ebsit e medias.<\/p>\n

MFRR p\u00ebrb\u00ebhet nga nj\u00eb aleanc\u00eb e udh\u00ebhequr nga Qendra Evropiane p\u00ebr Lirin\u00eb e Shtypit dhe Medias (ECPMF) duke p\u00ebrfshir\u00eb ARTICLE 19 Europe, Federat\u00ebn Evropiane t\u00eb Gazetar\u00ebve (EFJ), Free Press Unlimited (FPU), Instituti Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Shtypit (IPI) dhe CCI\/ Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa
\n(OBC Transeuropa).<\/p>\n

Qendra Evropiane p\u00ebr Lirin\u00eb e Shtypit dhe Medias (ECPMF) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb organizat\u00eb jofitimprur\u00ebse e themeluar n\u00eb Leipzig, Gjermani, n\u00eb 2015. Ajo operon n\u00eb baz\u00eb t\u00eb Kart\u00ebs Evropiane p\u00ebr Lirin\u00eb e Shtypit dhe Kart\u00ebs s\u00eb t\u00eb Drejtave
\nThemelore t\u00eb Evrop\u00ebs Bashkimi.<\/p>\n

\u201cNdihm\u00eb ligjore falas p\u00ebr gazetar\u00ebt\u201d\u00a0<\/strong><\/h2>\n

Respublica<\/a><\/strong>, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb organizat\u00eb jo fitimprur\u00ebse n\u00eb Tiran\u00eb, t\u00eb cil\u00ebs gazetar\u00ebt mund t\u2019u
\ndrejtohen p\u00ebr ndihm\u00eb.<\/p>\n

Qendra Res Publica ofron ndihm\u00eb ligjore p\u00ebr gazetar\u00ebt dhe organizatat mediatike q\u00eb p\u00ebrballen me sfida n\u00eb lidhje me lirin\u00eb e shtypit.<\/p>\n

Edhe n\u00eb rast se gazetar\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje ku po ju pengohet marrja e informacionit publik, mund t\u2019i drejtohen k\u00ebsaj qendre p\u00ebr ndihm\u00eb ligjore.<\/p>\n

Qendra Evropiane p\u00ebr Lirin\u00eb e Shtypit dhe Medias (ECPMF) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb organizat\u00eb jofitimprur\u00ebse e themeluar n\u00eb Leipzig, Gjermani, n\u00eb 2015. Ajo operon n\u00eb baz\u00eb t\u00eb Kart\u00ebs Evropiane p\u00ebr Lirin\u00eb e Shtypit dhe Kart\u00ebs s\u00eb t\u00eb Drejtave Themelore t\u00eb Evrop\u00ebs Bashkimi.<\/p>\n

Misioni i ECPMF \u00ebsht\u00eb t\u00eb promovoj\u00eb, ruaj\u00eb dhe mbroj\u00eb lirin\u00eb e medias. Gazetar\u00ebt mund t\u2019i drejtohen po ashtu ECPMF p\u00ebr rastet e tyre t\u00eb sulmeve.<\/p>\n

K\u00ebshilli i Evrop\u00ebs ka gjithashtu nj\u00eb\u00a0platform\u00eb<\/a><\/strong>\u00a0p\u00ebr mbrojtjen e gazetar\u00ebve, dhe regjistron rastet e sulmeve.<\/p>\n

\u201cPlatforma p\u00ebr promovimin e mbrojtjes s\u00eb gazetaris\u00eb dhe siguris\u00eb s\u00eb gazetar\u00ebve\u201d raporton p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnime serioze ndaj siguris\u00eb s\u00eb gazetar\u00ebve dhe liris\u00eb s\u00eb medias n\u00eb Evrop\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrforcoj\u00eb reagimin e K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve dhe llogaridh\u00ebnien e shteteve an\u00ebtare.<\/p>\n

Q\u00eb nga viti 2015, Platforma leht\u00ebson p\u00ebrpilimin dhe shp\u00ebrndarjen e informacionit mbi shqet\u00ebsimet serioze p\u00ebr lirin\u00eb e medias dhe sigurin\u00eb e gazetar\u00ebve n\u00eb vendet an\u00ebtare t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs, si\u00e7 garantohet nga Artikulli 10 i Konvent\u00ebs Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut.<\/p>\n

15 OJQ nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe shoqata gazetar\u00ebsh jan\u00eb partner\u00eb t\u00eb Platform\u00ebs. Ata mund t\u00eb postojn\u00eb sinjalizime, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb proceseve dhe standardeve t\u00eb tyre t\u00eb verifikimit.<\/p>\n

Kur dor\u00ebzon nj\u00eb sinjalizim n\u00eb Platform\u00eb, Organizata Partnere siguron q\u00eb informacioni \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtetuar, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim serioz dhe ka ndodhur n\u00eb nj\u00eb nga 46 shtetet an\u00ebtare.<\/p>\n

Aktualisht Shqip\u00ebria nuk ka nj\u00eb shoqat\u00eb apo organizat\u00eb q\u00eb merret me t\u00eb drejtat e gazetar\u00ebve, p\u00ebrpos Rrjetit t\u00eb Gazetar\u00ebve i cili sh\u00ebrben vet\u00ebm p\u00ebr dokumentimin e tyre.<\/p>\n

Gazetar\u00ebt n\u00eb protestat e tyre t\u00eb pavarura e kan\u00eb ngritur k\u00ebt\u00eb shqet\u00ebsim, duke u shprehur se nuk kan\u00eb besim te unionet e vjetra t\u00eb gazetar\u00ebve dhe kan\u00eb ngritur retorik\u00ebn p\u00ebr nevoj\u00ebn e nj\u00eb organizimi t\u00eb ri mes gazetar\u00ebsh.<\/p>\n

Burimi<\/p>\n

Liria e medias po tkurret, si mund t\u00eb mbrohen gazetar\u00ebt nga sulmet dhe k\u00ebrc\u00ebnimet?<\/a><\/p><\/blockquote>\n