Foto: Canva
Rrjeti SafeJournalists shpreh shqetësim të thellë lidhur me vendimin e Serbisë për t’ua ndaluar hyrjen në vend përfaqësuesve të mediave nga Mali i Zi, Petar Komnenić dhe Vuk Maraš, dhe u bën thirrje autoriteteve serbe që t’i revokojnë menjëherë këto masa.
Pasi gazetari malazez dhe moderatori i emisionit televiziv Načisto, Petar Komnenić, u informua jozyrtarisht më 30 qershor, gjatë daljes nga Serbia, se nuk do t’i lejohej më hyrja në vend, sot një vendim i ngjashëm i është komunikuar edhe drejtorit ekzekutiv të BIRN Mali i Zi, Vuk Maraš. Komnenić kishte hyrë në Serbi pa asnjë problem disa ditë më parë dhe për ndalimin e hyrjes mësoi vetëm kur po kalonte kufirin për t’u kthyer në Mal të Zi, pasi policia kufitare e informoi jozyrtarisht se emri i tij ishte shënuar në sistem.
Maraš po udhëtonte drejt Romës përmes Beogradit dhe, gjatë një ndalese të gjatë, planifikonte të dilte nga aeroporti për të shkuar në qytet. Megjithatë, gjatë kontrollit të pasaportës ai u ndalua nga policia kufitare serbe për rreth një orë e gjysmë, përpara se t’i dorëzohej vendimi me të cilin i refuzohej hyrja në Serbi. Gjithashtu, ai u njoftua verbalisht se do të kthehej në Podgoricë me fluturimin e parë të mundshëm.
Më vonë, Maraš deklaroi se beson që ndalimi lidhet me kritikat e tij publike për gjendjen e lirisë së medias në Serbi dhe e cilësoi këtë masë si pjesë të “masave reciproke” të paralajmëruara nga Serbia ndaj pjesëtarëve të komunitetit mediatik të Malit të Zi. Komnenić dhe Maraš dyshojnë se të dy vendimet janë pjesë e reagimit të paralajmëruar më herët nga Beogradi ndaj vendimit të autoriteteve malazeze për ta shpallur persona non grata kryeredaktorin dhe pronarin e tabloidit proqeveritar serb Informer, Dragan J. Vučićević.
Vučićevićit iu ndalua hyrja në Mal të Zi më 26 qershor, pasi gjatë një emisioni në Informer TV i cilësoi institucionet shtetërore të Malit të Zi si “antiserbe”, i krahasoi ato me fashistët kroatë të Luftës së Dytë Botërore dhe i akuzoi se po rrezikonin drejtpërdrejt jetën e presidentit serb, Aleksandar Vučić. Pas këtij vendimi, presidenti Vučić njoftoi se Serbia do të vendoste masa reciproke.
Kryetari i Sindikatës së Mediave të Malit të Zi (TUMM), Radomir Kračković, theksoi se gazetarët dhe punonjësit e mediave nuk duhet të bëhen kurrë instrumente të mosmarrëveshjeve politike apo objektiva të të ashtuquajturave masa reciproke. Ai shprehu gjithashtu shqetësim të veçantë për faktin se as Komnenić dhe as Maraš nuk kanë marrë ndonjë shpjegim për ndalimin e hyrjes.
“Gazetarët dhe punonjësit e mediave nuk duhet të bëhen monedhë shkëmbimi në marrëdhëniet mes dy shteteve. Nëse autoritetet e një vendi besojnë se një shtet tjetër ka vepruar në mënyrë të papërshtatshme ndaj një prej shtetasve të tij, përgjigjja nuk mund të jetë identifikimi i një gazetari apo punonjësi mediatik ndaj të cilit do të zbatohen masa hakmarrëse. Vendime të tilla përbëjnë presion serioz dhe dërgojnë një mesazh thellësisht shqetësues për të gjithë komunitetin mediatik”, tha Kračković.
Rrjeti SafeJournalists thekson se liria e lëvizjes mund të kufizohet vetëm në rrethana të jashtëzakonshme të parashikuara qartë me ligj, kur kufizime të tilla janë të domosdoshme dhe mbështeten në arsye konkrete dhe individuale.
Është veçanërisht e papranueshme që ndalimet e hyrjes ndaj gazetarëve dhe punonjësve të mediave të paraqiten si “masa reciproke”.
Rrjeti SafeJournalists u bën thirrje autoriteteve kompetente serbe që t’u dorëzojnë Petar Komnenićit dhe Vuk Marašit vendime të arsyetuara plotësisht, ku të përcaktohen baza ligjore e ndalimit, arsyet konkrete mbi të cilat është mbështetur ai, si dhe kohëzgjatja e masës, duke u garantuar gjithashtu qasje në mjete juridike efektive. Nëse nuk ekzistojnë arsye të qarta dhe të argumentuara për këto masa, ndalimet e hyrjes duhet të hiqen pa vonesë.
Rrjeti SafeJournalists u bën thirrje gjithashtu autoriteteve serbe të sqarojnë nëse masa të ngjashme janë vendosur edhe ndaj gazetarëve apo punonjësve të tjerë të mediave nga Mali i Zi.
Ne u bëjmë thirrje autoriteteve serbe t’i japin fund praktikës së shënjestrimit të gazetarëve nga Mali i Zi dhe të sigurojnë që ndalimet e hyrjes të mos përdoren si mjet presioni, frikësimi apo hakmarrjeje politike ndaj punonjësve të mediave.
Rrjeti SafeJournalists do t’i informojë akterët përkatës vendorë dhe ndërkombëtarë për këtë rast dhe do të vazhdojë ta monitorojë nga afër situatën.
Çdo sulm ndaj gazetarëve është sulm ndaj demokracisë, interesit publik dhe të drejtave themelore të njeriut.
Prishtinë – Shkup – Sarajevë – Zagreb – Beograd – Podgoricë, 6 korrik 2026
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës
Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë
Shoqata e Gazetarëve të Bosnjë dhe Hercegovinës
Shoqata Kroate e Gazetarëve
Shoqata e Pavarur e Gazetarëve të Serbisë
Sindikata e Mediave të Malit të Zi