Foto: NUNS, Canva
Rrjeti SafeJournalists dënon fuqishëm sulmin ndaj Veran Matić, gazetar dhe kryetar i Bordit Drejtues të Asociacionit të Mediave Elektronike të Pavarura (ANEM), i cili ndodhi mbrëmë rreth orës 20:00 para ndërtesës së Kuvendit Kombëtar të Republikës së Serbisë në Beograd.
Matić u sulmua teksa po përdorte telefonin e tij mobil për të regjistruar një tubim publik të disa dhjetëra qytetarëve që mbanin kapele me shirita të bardhë. Edhe pse nuk ishte në dijeni të qëllimit të tubimit, Matić vlerësoi se bëhej fjalë për një ngjarje me interes publik dhe realizoi disa fotografi dhe video për të informuar publikun.
Teksa po ecte drejt shkallëve që çojnë në hyrjen kryesore të Kuvendit Kombëtar, një i ri i panjohur iu afrua, tentoi ta pengonte të filmonte dhe ia rrëmbeu me forcë telefonin nga dora. Kur Matić u identifikua si gazetar dhe kërkoi kthimin e telefonit, i riu nuk reagoi.
Sipas Matićit, telefoni iu kthye vetëm pasi urdhri për këtë u dha nga një person që ai e identifikoi si Đorđe Prelić, i njohur si ish-udhëheqës i grupit të tifozëve “Alkatraz” dhe një nga personat e dënuar për pjesëmarrje në vrasjen e tifozit francez të futbollit Brice Taton në vitin 2009. Gjatë një bisede të shkurtër, Prelić i tha Matićit se ai ia kishte “shkatërruar jetën” përmes raportimeve në TV B92. Matić beson se kjo deklaratë i referohej serisë hulumtuese “Insider”, e cila më herët transmetohej në atë televizion.
Pas incidentit, Matić iu drejtua personelit të sigurisë të pranishëm në ndërtesën e Kuvendit Kombëtar. Një zyrtar i sigurisë i tha se nuk e kishte parë ngjarjen dhe e këshilloi ta raportonte rastin në polici. Incidenti më pas u raportua në Stacionin Policor Stari Grad në rrugën Majke Jevrosime.
Rrjeti SafeJournalists thekson veçanërisht se ky rast nuk duhet të shihet si një incident i izoluar. Sulmi ndodhi pas muajsh të tërë të shënjestrimit publik, diskreditimit dhe stigmatizimit të Veran Matićit përmes sulmeve publike nga zyrtarë të lartë shtetërorë, fushatave të koordinuara në hapësirën publike dhe përmbajtjeve mediatike të transmetuara vazhdimisht në televizione me licencë kombëtare.
Kur një gazetar paraqitet për muaj të tërë si armik, tradhtar ose objektiv legjitim i sulmeve, institucionet kanë detyrimin të njohin rrezikun e shtuar ndaj sigurisë së tij dhe të reagojnë në mënyrë parandaluese. Në rrethana të tilla, mungesa e një reagimi të shpejtë dhe vendimtar nga autoritetet kompetente përbën jo vetëm një dështim në këtë rast konkret, por kontribuon edhe në krijimin e një klime mosndëshkueshmërie, ku presionet dhe sulmet ndaj gazetarëve normalizohen.
Kur fushatat e drejtuara kundër gazetarëve mbeten pa përgjigje institucionale, rreziku për incidente të tjera rritet, ndërsa publikut i dërgohet mesazhi se cenimi i sigurisë së gazetarëve është i pranueshëm dhe nuk sjell pasoja. Prandaj, është me rëndësi thelbësore që institucionet të dëshmojnë gatishmërinë e tyre për të mbrojtur lirinë e medias dhe të drejtën e gazetarëve për të ushtruar profesionin pa frikë nga frikësimi, kërcënimet apo dhuna.
I bëjmë thirrje autoriteteve kompetente që, pa vonesë, të zhvillojnë një hetim efektiv dhe të plotë mbi të gjitha rrethanat e këtij incidenti, të përcaktojnë përgjegjësinë dhe të ndërmarrin masat e nevojshme në përputhje me ligjin. Presim një reagim të menjëhershëm dhe të qartë nga institucionet, i cili do të dëshmojë se sulmet, frikësimi dhe pengimi i gazetarëve në kryerjen e detyrës së tyre nuk do të tolerohen. Çdo veprim ndryshe do të dërgonte mesazhin se gazetarët lihen të vetëm kur bëhen objekt i presioneve dhe sulmeve.
Rrjeti SafeJournalists shpreh solidaritetin e tij të plotë me Veran Matićin dhe do të vazhdojë ta monitorojë këtë rast, duke informuar organizatat përkatëse vendore dhe ndërkombëtare që merren me mbrojtjen e lirisë së medias dhe sigurinë e gazetarëve.
Prishtinë – Shkup – Sarajevë – Zagreb – Beograd – Podgoricë – Tiranë, 18 qershor 2026
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës
Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë
Shoqata e Gazetarëve të Bosnjë dhe Hercegovinës
Shoqata Kroate e Gazetarëve
Shoqata e Pavarur e Gazetarëve të Serbisë
Sindikata e Mediave të Malit të Zi