Shqipëri: Raporti Vjetor 2025 i RTSH-së evidenton përpjekje reformuese, por ngre shqetësime mbi qeverisjen dhe transparencën

Transmetuesi publik shqiptar, Radio Televizioni Shqiptar (RTSH), ka publikuar Raportin Vjetor për vitin 2025, duke paraqitur zhvillimet në reformën institucionale, performancën financiare, punën editoriale dhe transformimin digjital. Raporti pasqyron përpjekjet për stabilizimin e institucionit dhe nisjen e reformave afatgjata, por gjithashtu evidenton një sërë sfidash strukturore që ndikojnë në qeverisjen, transparencën dhe përmbushjen e rolit të tij si shërbim publik.

RTSH raporton një sërë reformash të brendshme gjatë vitit 2025, përfshirë miratimin e rregulloreve të reja mbi etikën, konfliktin e interesit, procedurat e ankesave dhe marrëdhëniet e punës. Transmetuesi ka nisur gjithashtu një proces më të gjerë reformimi me mbështetjen e European Broadcasting Union (EBU), si dhe punën për një Plan të ri Strategjik për periudhën 2026–2028.

Megjithatë, raporti vendos theks të madh te reformat e ardhshme, ndërsa ofron prova të kufizuara mbi ndikimin konkret të këtyre ndryshimeve gjatë vitit 2025. Kjo e bën të vështirë vlerësimin nëse pavarësia institucionale dhe standardet editoriale janë përmirësuar në praktikë.

RTSH raporton një sërë reformash të brendshme gjatë vitit 2025, përfshirë miratimin e rregulloreve të reja për etikën, konfliktin e interesit, procedurat e ankesave dhe marrëdhëniet e punës. Transmetuesi publik ka nisur gjithashtu një proces më të gjerë reformimi me mbështetjen e European Broadcasting Union (EBU), si dhe punën për hartimin e një Plani të ri Strategjik për periudhën 2026–2028.

Megjithatë, raporti vendos theks të konsiderueshëm te reformat e ardhshme, ndërsa ofron prova të kufizuara mbi ndikimin konkret të këtyre ndryshimeve gjatë vitit 2025. Kjo e bën të vështirë vlerësimin nëse pavarësia institucionale dhe standardet editoriale janë përmirësuar në praktikë.

Raporti pranon dobësi strukturore në modelin e financimit të RTSH-së. Transmetuesi mbetet shumë i varur nga financimi publik, ku shumica e të ardhurave vijnë nga tarifa e licencës e mbledhur përmes faturave të energjisë elektrike dhe nga mbështetja direkte nga buxheti i shtetit.

Ndërsa ky model ofron njëfarë stabiliteti financiar, ai ngre shqetësime për qëndrueshmërinë afatgjatë dhe pavarësinë. Tarifa e licencës ka mbetur e pandryshuar prej vitesh, dhe varësia nga alokimet vjetore buxhetore e ekspozon institucionin ndaj pasigurive dhe ndikimeve të mundshme të jashtme.

Megjithëse RTSH operon në një kuadër formal që përfshin një Kod Etike dhe rregullore të brendshme, raporti ofron të dhëna të kufizuara mbi mënyrën se si këto standarde zbatohen në praktikë. Nuk ka informacion të strukturuar mbi ankesat editoriale, mekanizmat e mbikëqyrjes së brendshme apo rastet kur gazetarët mund të kenë përballuar presione.

Pa këto të dhëna, mbetet e paqartë në çfarë mase pavarësia editoriale garantohet realisht në praktikë.

Një nga pjesët më të rëndësishme të raportit është përfshirja e gjetjeve të auditimit të brendshëm. Këto identifikojnë dobësi serioze në menaxhimin e kontratave, praktikat e reklamimit dhe proceset e përzgjedhjes së projekteve. Problemet përfshijnë kontrata të pa standardizuara, mungesë të regjistrave të centralizuar, detyrime të papaguara dhe përdorimin e kontratave shkëmbimi pa një vlerësim të qartë.

Në fushën e projekteve artistike dhe filmike, gjetjet e auditimit tregojnë mungesë konkurrence, kritere të paqarta dhe rreziqe për konflikt interesi. Këto gjetje shkojnë përtej mangësive administrative dhe sugjerojnë rreziqe të mundshme për integritetin e menaxhimit të fondeve publike dhe qeverisjen institucionale.

RTSH e thekson transformimin digjital si një prioritet strategjik, por raporti tregon se përparimi mbetet i pabarabartë. Investimet në infrastrukturë janë të kufizuara dhe transmetuesi pranon se burimet aktuale janë të pamjaftueshme për të mbështetur zhvillimin e plotë digjital. Një incident kibernetik në maj 2025 ekspozoi dobësi në sistemet e RTSH-së, megjithatë raporti ofron të dhëna të kufizuara mbi ndikimin e tij ose masat e ndërmarra në përgjigje. Në të njëjtën kohë, raporti jep pak informacion mbi pozicionimin e RTSH-së në peizazhin digjital të medias, përfshirë angazhimin e audiencës, shpërndarjen online apo strategjitë për të arritur audiencat më të reja.

Raporti paraqet përmirësime në rregulloret e brendshme dhe menaxhimin e stafit, por nuk trajton në thellësi kushtet e punës së gazetarëve. Nuk ka informacion të strukturuar mbi presionet profesionale, sigurinë apo mekanizmat e brendshëm të ankesave.

Gjetjet e auditimit evidentojnë gjithashtu mospërputhje në praktikat kontraktuale, veçanërisht në lidhje me punën freelance dhe pagesat me honorar, duke ngritur shqetësime për stabilitetin dhe pavarësinë profesionale.

Analizë më e detajuar e raportit është e disponueshme në vlerësimin e SCiDEV, ndërsa Kuvendi i Shqipërisë pritet të vijojë me seanca dëgjimore dhe miratimin e një rezolute për RTSH-në.