Top Channel, TV Klan, Vizion Plus, Report TV, News 24, A2 CNN dhe Klan News i kanë dërguar më 11 qershor 2026 një letër Këshillit të Lartë Gjyqësor, ku kërkojnë lejimin e kamerave në seancat gjyqësore. Letra, drejtuar KLGJ-së dhe në dijeni të gjykatave të larta dhe të posaçme, Përfaqësuesit të OSBE-së për Lirinë e Medias dhe Zyrës së Këshillit të Evropës në Tiranë, i kërkon Këshillit të japë një interpretim më të qartë të rregullave të veta, në mënyrë që gazetarët të mund të mbulojnë seancat pa u përballur me refuzime rutinë dhe të paarsyetuara. Kjo ndërhyrje vjen në një moment kur disa procese gjyqësore me interes të lartë publik janë në qendër të vëmendjes.
Në qendër të ankesës është udhëzuesi standard i KLGJ-së i vitit 2023 për marrëdhëniet e gjykatave me publikun dhe median, për të cilin transmetuesit argumentojnë se po zbatohet në mënyrë që përmbys qëllimin e tij. Udhëzuesi e trajton zhvillimin publik të seancave dhe të drejtën për informim si rregull, ndërsa, sipas letrës, në praktikë aksesi po trajtohet si përjashtim. Transmetuesit evidentojnë refuzime për akses me kamera që përsërisin arsyetime të vendimeve të marra muaj më parë, në vend që çdo kërkesë të vlerësohet në mënyrë individuale; raste kur gjyqtarët ndalojnë regjistrimin e të gjithë seancës për shkak të kundërshtimit të një pale, ndonëse udhëzuesi lejon vetëm regjistrim të pjesshëm; si dhe kundërshtime nga prokurorë dhe avokatë mbrojtës, edhe pse udhëzuesi parashikon se ata nuk mund ta kundërshtojnë regjistrimin. Ata theksojnë gjithashtu se asnjë gjykatë në Shqipëri nuk ka një sistem qendror audioviziv, se regjistrimet audio u jepen vetëm palëve në proces dhe se gazetarët tashmë pengohen të bëjnë regjistrime audio vetë ose të konsultojnë dosjet gjyqësore, përfshirë në format digjital.
Letra e plotë në shqip gjendet këtu.
Një vlerësim i plotë i pretendimeve të letrës në raport me standardet evropiane kërkon analizë më të thelluar ligjore, por një lexim paraprak tregon se elementet e saj mbështeten në baza të ndryshme. Parimi i drejtësisë së hapur është i konsoliduar: seancat gjyqësore janë publike si rregull sipas nenit 6 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, ndërsa Rekomandimi Rec(2003)13 i Këshillit të Evropës kërkon që gjykatat t’u sigurojnë gazetarëve akses të mjaftueshëm dhe t’u vënë në dispozicion, me kërkesë, informacionin e nevojshëm për raportim. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, në rrethana të caktuara, ka njohur edhe një të drejtë të kualifikuar të aksesit në informacion zyrtar për gazetarët që raportojnë mbi çështje me interes publik. Pozicioni lidhur me filmimin dhe regjistrimin në sallën e gjyqit duket më i kushtëzuar, pasi i njëjti tekst i Këshillit të Evropës e trajton regjistrimin si diçka që lejohet nga ligji ose me autorizim gjyqësor, jo si garanci automatike. Kjo u lë shteteve një hapësirë vlerësimi. Megjithatë, standardet evropiane kërkojnë që çdo kufizim të jetë individual, i arsyetuar dhe proporcional.