Мрежата SafeJournalists на 29 април во Белград ја одржа конференцијата „Од докази до промени: Безбедноста и положбата на новинарите и новинарките во Западен Балкан“, на која беа презентирани најновите наоди за положбата на новинарките во регионот. Наодите укажуваат на зголемување на нападите, изразена родова димензија на заканите и вознемирувањето, како и слабости во институционалната заштита. Учесниците на панелите предупредија дека новинарките не се соочуваат само со закани поврзани со нивната професионална работа, туку и со напади насочени кон нивниот пол, изглед, приватен и семеен живот, додека голем број инциденти остануваат непријавени поради недоверба во институциите и страв од последици.
Конференцијата ја отворија Тамара Филиповиќ Стевановиќ, генерална секретарка на Независното здружение на новинари на Србија (НУНС), Питер Трусвел, амбасадор на Австралија во Србија, и Пламена Халачева, заменик-амбасадорка на Делегацијата на Европската Унија во Србија.
Отворајќи ја конференцијата, генералната секретарка на НУНС, Тамара Филиповиќ Стевановиќ, истакна дека безбедноста на новинарите и новинарките не е само професионално, туку и демократско прашање. Таа посочи дека конференцијата обедини новинари, истражувачи, експерти, синдикати и партнери со цел да се разговара за безбедноста на новинарките, вознемирувањето на работното место, положбата на жените во медиумите, регионалните индикатори за медиумски слободи и развојот на родово сензитивни протоколи во редакциите. Потсетувајќи дека мрежата SafeJournalists одбележува 10 години постоење, таа нагласи дека во изминатата деценија Мрежата изгради механизми за поддршка, документираше напади и се залагаше за институционални промени, предупредувајќи дека зад секоја бројка стои конкретното искуство на еден новинар, новинарка или редакција.
Амбасадорот на Австралија во Србија, Питер Трусвел, изјави дека новинарките во Западен Балкан се соочуваат со несразмерни ризици, вклучително и онлајн злоупотреби, физичко заплашување, кампањи за дискредитација, родово базирано насилство и СЛАПП тужби. Тој нагласи дека институционалните одговори на овие закани често се недоволни, што ја прави безбедноста на новинарките важно прашање не само за медиумската заедница, туку и за демократијата. „Вистинските промени бараат колективна одговорност. Потребно е институциите да реагираат, а општеството во целина да ја препознае вредноста на новинарството“, рече Трусвел.
Пламена Халачева, заменик-амбасадорка на Делегацијата на Европската Унија во Србија, предупреди дека новинарите ширум светот се соочуваат со сè поширок спектар на закани — од физички напади, вознемирување и заплашување, до надзор, СЛАПП тужби и злоупотреба на новите технологии. Таа особено ја истакна положбата на новинарките, кои се изложени на сексистичко, мизогино и често сексуализирано онлајн насилство, додека дигиталните закани сè почесто прераснуваат во физичка опасност. „Одбраната на медиумските слободи не значи само заштита на новинарите, туку и заштита на самата демократија“, изјави Халачева.
Безбедноста на новинарките е прашање на целокупната медиумска средина
Тамара Филиповиќ Стевановиќ, генерална секретарка на НУНС, говорејќи на првиот панел, потсети дека мрежата SafeJournalists продолжи да ја следи безбедноста на новинарките по усвојувањето на Декларацијата за безбедност на новинарките, која беше покрената во септември минатата година. Како што рече таа, Мрежата тогаш се обврзала „да ја следи и мониторира состојбата кога станува збор за безбедноста на новинарките, да реагира на таквите закани по нивната безбедност и генерално да ги следи условите за работа.“
Филиповиќ Стевановиќ предупреди дека истиот образец се повторува во повеќето земји: законската рамка постои, но институционалната практика недостасува, додека редакциите често не се безбедни места за новинарките. „Жените не ги пријавуваат инцидентите поради недоверба во институциите, страв од дополнителна виктимизација и впечаток дека последиците по пријавувањето ќе бидат мали или воопшто нема да постојат“, рече таа, оценувајќи дека таквата состојба дополнително ги обесхрабрува новинарките да бараат заштита.
Речиси половина од случаите на напади врз новинарки во БиХ содржат родово базирани елементи
Мирна Станковиќ-Луковиќ, истражувачка од Босна и Херцеговина (BH Journalists), предупреди дека вознемирувањето и нападите врз новинарките, особено онлајн, претставуваат доминантен облик на притисок и дека таквите напади често имаат силна родова димензија. Како што истакна, „најчестиот облик на притисок е вознемирувањето, првенствено онлајн“, додека нападите вклучуваат „сексуализирани навреди, напади врз изгледот и приватниот живот, како и обиди за дискредитација на професионалната работа.“ Според презентираните податоци, речиси половина од евидентираните случаи што ги засегаат новинарките содржат експлицитни родово базирани елементи, што покажува дека новинарките се мета „не само поради тоа за што известуваат, туку и поради тоа кои се.“
Како важен чекор напред, таа ги издвои законските измени во Федерацијата БиХ, каде што во 2025 година онлајн вознемирувањето и психолошкото насилство беа препознаени како кривични дела, со експлицитно признавање на дигиталните платформи како средство за извршување кривични дела. Ова, нагласи таа, е особено важно бидејќи „околу 70 проценти од нападите се случуваат онлајн.“
Сепак, таа оцени дека поединечните законски напредоци сè уште не довеле до системска заштита. Повеќето медиумски организации, според неа, „немаат интерни безбедносни протоколи“ ниту структурирана поддршка, оставајќи ги новинарките често сами и зависни од граѓанското општество и неформалните мрежи за поддршка.
Во Србија, новинарките беа мета на физички напади, вклучително и напади од полицијата
Марија Бабиќ, адвокатка и истражувачка во Независното здружение на новинари на Србија, изјави дека новинарките во Србија минатата година биле мета на физички напади во голем број случаи. Особено загрижувачки, нагласи таа, е фактот што во некои случаи напаѓачите биле полициски службеници. „Минатата година НУНС регистрираше 77 случаи кои вклучуваат напади врз новинари и новинарки од страна на полицијата, непостапување во случаи кога новинари биле нападнати или неосновани приведувања. Од тој број, 26 беа извршени врз новинарки“, рече Бабиќ.
Таа укажа и на проблемот со непријавување на заканите, особено кај новинарките кои работат во локалните заедници. Како што наведе, покрај недовербата во институциите, локалните новинарки често стравуваат дека пријавувањето на случај ќе ги изложи на дополнителни последици во средините во кои живеат и работат. Таа особено нагласи дека поголем број онлајн напади се насочени кон жени отколку кон мажи.
Бабиќ се осврна и на опаѓањето на институционалното постапување кога станува збор за нападите врз новинарки. „Минатата година беше донесена осудителна пресуда во само еден случај што се однесува на напади врз новинарки“, рече Бабиќ, додавајќи дека неказнивоста останува еден од клучните проблеми.
Во Црна Гора, повеќе од половина од евидентираните напади се однесувале на новинарки
Маријана Цамовиќ Величковиќ, истражувачка во Синдикатот на медиуми на Црна Гора, изјави дека во текот на 2025 година новинарките добивале заканувачки и вознемирувачки пораки и јавни коментари на нивните приватни профили на социјалните мрежи и преку електронска пошта, додека четири случаи содржеле родово базирани елементи. Цамовиќ Величковиќ особено укажа на долготрајните случаи на полициска заштита. „Во Црна Гора имаме два случаи во кои новинарки со години имаат полициска заштита, додека причината врз основа на која ја добиле таа заштита сè уште не е разрешена“, рече таа. До март 2025 година, додаде, и трета новинарка имала полициска заштита, но таа била прекината не затоа што престанале причините за заштита, туку затоа што полицијата немала доволно службеници за таа намена.
Говорејќи за одговорот на државата, Цамовиќ Величковиќ рече дека полицијата и обвинителството покренале постапки против напаѓачите и дека четири случаи досега добиле судски епилог преку првостепени пресуди пред прекршочниот суд. Највисоката изречена казна била девет месеци затвор за загрозување на безбедноста, во случај кога на новинарка ѝ било кажано: „Внимавај да не добиеш куршум.“ Сепак, таа предупреди дека проблемите остануваат нерешени. „Има напредок во тоа што случаите се решаваат побрзо, но проблемот е што сè уште има голем број случаи, додека кај нерешените случаи ништо не се случува“, рече Цамовиќ Величковиќ.
Случаите на закани кон новинари во Косово почнуваат да се третираат како приоритет
Џемаил Реџа изјави дека Здружението на новинари на Косово настојува да обезбеди заштита за сите новинари, со посебно внимание на безбедноста на новинарките, кои често се изложени на дополнителни форми на притисок. Како што наведе, пред две години во рамки на здружението била формирана мрежа на новинарки, со цел колешките да добијат дополнителен простор за меѓусебна поддршка, дискусија и одговор на проблемите со кои се соочуваат. Реџа нагласи дека заштитата на новинарките не е само прашање што ги засега жените во професијата, туку „заедничка борба за основните човекови права и заштитата на медиумските слободи“, во која важна улога имаат и машките сојузници.
Тој укажа и на положбата на новинарите од различни етнички заедници, особено на српските колеги од северно Косово, кои, како што рече, во текот на 2025 година исто така биле изложени на закани поради нивното известување. Како позитивен развој, тој ја посочи новата стратегија според која случаите што вклучуваат новинари почнуваат да се третираат како приоритет. „Почнуваме да гледаме позитивни знаци во решавањето на овие случаи“, рече Реџа, издвојувајќи го примерот со постапка во која маж што се заканувал на група новинари во судница, меѓу кои и една новинарка, бил осуден во рок од 45 дена.
Во Албанија, притисоците врз новинарките се системски, а не само физички
Блерјана Бино, истражувачка од Албанија, исто така оцени дека нападите врз новинарките во таа земја не се насочени само кон нивната професионална работа, туку често се прошируваат и на нивниот приватен и семеен живот, како и на нивната улога во општеството и јавната дебата. Како што наведе, ризикот за новинарките во Албанија најчесто не е директно физичко насилство, туку е „системски, структурен и длабоко вкоренет во екосистемот на функционирањето на медиумите.“ Според неа, онлајн вознемирувањето, мизогините напади, координираните кампањи за дискредитација, сексуализираниот говор и заканите што ги вклучуваат членовите на семејството имаат цел да ги заплашат новинарките, да ја делегитимираат нивната работа и да ги оттурнат од јавниот простор и новинарството.
Бино изјави дека во текот на 2025 година биле регистрирани 13 случаи директно насочени кон жени, со вкупно 15 жртви, но предупреди дека истражувањата, фокус-групите и интервјуата покажуваат дека реалниот број на случаи е многу поголем, бидејќи многу напади се нормализирани и не се пријавуваат. Таа особено истакна дека на почетокот на 2026 година бил забележан премин кон поструктурирани модели на притисок во дигиталната, политичката и професионалната средина. Овие модели, рече таа, функционираат заедно со политичкиот притисок, СЛАПП тужбите, тактиките за дискредитација и слабите институционални реакции. „Онлајн и традиционалните напади се повидливи, но тие функционираат заедно со политичкиот притисок, СЛАПП тужбите, тактиките за дискредитација и слабите институционални реакции“, нагласи Бино.
Новинарките се напаѓаат и како новинарки и како жени
Моника Кутри од Хрватското здружение на новинари оцени дека нападите врз новинарките во Хрватска речиси секогаш имаат и родова димензија. „Новинарите секогаш се напаѓаат како новинари, додека новинарките секогаш се напаѓаат како жени“, рече Кутри. Како што објасни, новинарките не се напаѓаат само поради работата што ја вршат; таквите напади речиси секогаш вклучуваат коментари за нивниот изглед, возраст, деца или приватен живот.
Таа изјави дека во Хрватска минатата година, вклучувајќи ги и заканите насочени кон редакциите, биле регистрирани вкупно 30 закани и напади, но предупреди дека оваа бројка не го одразува вистинскиот обем на проблемот. „Мислам дека тоа не е ниту една третина од она што навистина се случува, затоа што луѓето не пријавуваат“, рече Кутри, додавајќи дека многу новинари нападите ги доживуваат како дел од работата и ги пријавуваат само кога заканите стануваат сериозно опасни по живот. Таа особено посочи дека минатата година Хрватското здружение на новинари почнало да посветува поголемо внимание на насилството и притисоците во редакциите. „Сфативме дека новинарките всушност многу често се жртви и во самите редакции“, рече таа.
Говорејќи за процесуирањето на случаите, Кутри рече дека полицијата обично го извршува својот дел од работата, но дека проблемите се појавуваат на ниво на обвинителството и судовите. Според неа, обвинителството често оценува дека нема елементи на кривично дело, додека судските постапки се одолговлекуваат.
Во Северна Македонија законите постојат, но недостига брза реакција и институционална координација
Милан Спировски од Здружението на новинари на Македонија предупреди дека еден од клучните проблеми е нормализацијата на нападите и заканите насочени кон новинарките. Тој исто така посочи дека заканите на социјалните мрежи често не се пријавуваат затоа што новинарките веруваат дека „заканата ќе помине по три дена.“ Според наодите за 2025 година, родово базираното онлајн вознемирување, дигиталното насилство и координираните напади со родово базирана реторика претставуваат најсериозни закани за новинарките во Северна Македонија.
Тој нагласи дека овие напади не се изолирани инциденти, туку „структурен и постојан образец што директно влијае врз способноста на новинарките да работат слободно и безбедно.“
Спировски истакна дека проблемот не е во целосното отсуство на закони, туку во нивната слаба имплементација и недоволната институционална координација. Тој укажа на бавните, фрагментирани и реактивни одговори на институциите, како и на ниското ниво на доверба кај новинарките во системот.
Индекс за безбедност на новинарите: Србија бележи најголем пад во регионот
На конференцијата беа презентирани и резултатите од истражувањето „Индекс за безбедност на новинарите“ за 2025 година.
Најпрво, главната истражувачка Снежана Трпевска ги сумираше резултатите од истражувањето за сите земји од мрежата SafeJournalists, по што истражувачите говореа за специфичните карактеристики на секоја земја.
Од сите земји, Србија забележа најголем пад, како и најнизок резултат. Во споредба со 2024 година, Хрватска, Црна Гора и Северна Македонија забележаа помали падови, додека индексот остана ист во Босна и Херцеговина. Според ова истражување, состојбата во Албанија и Косово е малку подобра отколку во 2024 година.
Притисоците во Албанија се системски, но често невидливи во статистиката
Блерјана Бино објасни дека Албанија изгледа подобро од другите земји во регионот според одредени индикатори, бидејќи физичкото насилство и незаконските приведувања на новинари таму не претставуваат системски проблем. Сепак, таа предупреди дека тоа не значи дека новинарите и медиумските работници функционираат во побезбедна или поповолна средина. „Природата на притисокот е поинаква – тој е поимплицитен, индиректен, но посистемски и во голема мера нормализиран со текот на времето како нешто што доаѓа со професијата“, рече Бино.
Според неа, новинарите во Албанија се соочуваат со долгорочни притисоци преку политичко мешање, економска зависност, уредувачка контрола и сè почесто насилство овозможено преку технологијата.
Говорејќи за собирањето податоци, Бино нагласи дека институциите сè уште немаат стандардизиран систем за евиденција, што доведува до несогласувања помеѓу податоците од полицијата, обвинителството и граѓанското општество.
Хрватска: Полицијата ги евидентира случаите, обвинителството останува слабата алка
Моника Кутри изјави дека полицијата во Хрватска ги евидентира сите случаи што ѝ се пријавени, но дека постапувањето не е унифицирано низ целата држава. Таа потсети дека протоколите потпишани меѓу Хрватското здружение на новинари и Синдикатот на хрватските новинари со полицијата делумно произлегуваат од работата на мрежата SafeJournalists и претходни истражувања кои ги документирале клучните проблеми. „Имавме документирани податоци што покажуваа каде е нашиот проблем, и тоа беше една од големите предности“, рече Кутри, додавајќи дека состојбата е добра на национално ниво, но дека и понатаму постојат многу проблеми на локално ниво.
Таа исто така посочи дека Хрватското здружение на новинари добива само статистички податоци од институциите, без објаснување на кои конкретни случаи се однесуваат, што го отежнува споредувањето на тие податоци со нивната сопствена база. Како најголем проблем таа ја издвои работата на обвинителството, бидејќи, како што рече, ефикасноста на системот опаѓа кога случајот ќе стигне до таа фаза, особено во случаи на закани. „Постои висок праг за кривичното дело закана и тешко е да се докаже дека новинар навистина бил загрозен во таков случај“, рече Кутри, додавајќи дека обвинителството дури и не одговара на истражувачки прашања, туку наведува дека нема посебен оддел што се занимава со новинари.
Црна Гора: Почна да функционира нов механизам за заштита, но потребна е институционализација
Маријана Цамовиќ Величковиќ изјави дека кон крајот на минатата година Владата на Црна Гора донела одлука за формирање работна група за безбедност на новинарите, составена од претставници на полицијата, Врховното државно обвинителство, Синдикатот на медиуми, Генералниот секретаријат на Владата, како и адвокат и психолог. Механизмот е осмислен така што, по напад, се контактира претседавачот на работната група, кој потоа ги информира полицијата и обвинителството, додека на новинарите веднаш им се обезбедува бесплатна правна и психолошка помош. „Од воспоставувањето на овој механизам имаше девет повици, така што тој почна да функционира“, рече Цамовиќ Величковиќ.
Таа нагласи дека целта за оваа година е работната група да најде начин да го институционализира механизмот, односно тој да стане постојано тело и буџетска ставка во буџетот на Црна Гора, наместо нешто што зависи од волјата на Владата. Според неа, во моментов се работи за минимални средства, а механизмот најмногу се потпира на капацитетите на Синдикатот на медиуми. „Воспоставивме и бесплатна СОС линија за жртви на напади и би сакале тој систем да биде институционализиран“, рече Цамовиќ Величковиќ.
Косово: Разговорите со институциите доведоа до конкретен напредок
Џемаил Реџа изјави дека во Косово разговорите со полицијата, обвинителството и судовите за заштита на новинарите во претходните години најчесто се воделе неформално, но дека тие контакти со текот на времето довеле до конкретен напредок – назначување лица одговорни за случаите на напади врз новинари во рамки на полицијата и обвинителството. Како што наведе, Здружението на новинари на Косово сега има контакт лице во обвинителството во Приштина на кое може директно да му се обрати, иако механизмот во голема мера останува неформален. „Сакаме работите да се одвиваат брзо, да можеме да ги повикаме, а тие реагираат многу брзо“, рече Реџа, додавајќи дека е важно што претставниците на институциите почнале посериозно да ги третираат случаите што вклучуваат новинари.
Како голем успех, тој ја издвои стратегијата усвоена во јануари, со која Косовскиот обвинителски совет за првпат во писмен документ предвидел приоритетно постапување по случаи што вклучуваат новинари.
Северна Македонија: Контакт точките ја забрзаа реакцијата, но старите случаи остануваат неказнети
Милан Спировски изјави дека здружението секојдневно врши притисок врз обвинителството и Министерството за внатрешни работи за да се подобри комуникацијата и институционалната реакција во конкретни случаи на напади врз новинари. Како што наведе, Северна Македонија има систем на контакт точки во обвинителството и Министерството за внатрешни работи со кои се во редовна комуникација. „Притисокот од нашето здружение придонесе овие случаи да се решат во рекордно време“, рече Спировски, осврнувајќи се на два сериозни физички напади од минатата година во кои институциите постапувале по службена должност.
Сепак, Спировски предупреди дека главниот проблем е неказнивоста кај постарите случаи. Според него, од 2014 година има 95 случаи, од кои само околу 15 проценти добиле судска разрешница. „Тоа е многу малку“, оцени тој. Додаде дека, на иницијатива на здружението, Министерството за внатрешни работи во јануари 2026 година најавило формирање Национален комитет за безбедност на новинарите и медиумските работници, додека пак на иницијатива на ЗНМ, владата на РСМ формирше работна група за анти-СЛАПП директивата, имајќи го предвид трендот на зголемување на ваквите тужби.
БиХ: Први чекори кон процесуирање на онлајн насилството
Маја Радевиќ од Босна и Херцеговина (BH Journalists) изјави дека измените на Кривичниот законик минатата година за првпат овозможиле кривично гонење на насилство извршено преку дигитални технологии, односно онлајн насилство, преку одредби што се однесуваат на психолошко насилство. Како што објасни, секоја злоупотреба што го нарушува психолошкиот интегритет на друго лице е казнива, со казни од шест месеци до пет години затвор. „Во Република Српска сè уште не постои единствен закон што би овозможил онлајн насилството да се гони“, рече Радевиќ, додавајќи дека таквите случаи се процесуираат врз основа на други законски одредби.
Говорејќи за првиот случај решен врз основа на новата законска одредба, Радевиќ нагласи дека сторителот бил уапсен не поради експлицитни закани кон новинарки, туку поради повеќемесечно јавно деградирање, брутални навреди и пцовки на социјалните мрежи, кои неговите следбеници дополнително ги ширеле, создавајќи вирален ефект и дополнителни навредливи коментари. Таа предупреди дека во дел од јавноста и во некои медиуми случајот погрешно бил претставен како ограничување на слободата на говор или воведување вербален деликт. „Целиот овој случај многу кажува за тоа колку сме неподготвени како општество да се справиме со онлајн насилството, односно колку не сме свесни за последиците што таквото насилство може да ги предизвика“, рече Радевиќ, додавајќи дека новинарките не пријавуваат речиси половина од ваквите случаи затоа што ги доживуваат како очекувана последица од нивната работа.
Ѓуриќ: Механизмите не се гаранција без независни институции
Раде Ѓуриќ од НУНС оцени дека системот за заштита на новинарите во Србија никогаш вистински не функционирал во пракса, иако на хартија изгледал добро. Како што рече, проблемот не е само во постоењето на регулативи, туку и во нивната примена, толкувањето на заканите и нападите и недостигот на сензибилитет кај полицијата и обвинителите. „Ситуацијата е многу добро регулирана на хартија, а потоа сè се распаѓа и сфаќате дека постои таков правен вакуум во толкувањето на тоа што претставува закана, а што претставува напад“, рече Ѓуриќ, предупредувајќи дека стотици кривични пријави биле отфрлени во претходните години.
Тој нагласи дека постоењето механизми само по себе не е гаранција за заштита, особено во услови на политички притисок, селективна примена на прописите и сè почести случаи на приведување новинари. Според него, бројот на евидентирани случаи не е конечен бидејќи многу инциденти не се пријавуваат или НУНС немал увид во нив, додека реалниот број би можел да биде значително поголем. „Постоењето на каков било механизам апсолутно не е гаранција“, рече Ѓуриќ, нагласувајќи ја потребата од целосно раздвојување на влијанието меѓу гранките на власта, сериозна обука за обвинителите и полицијата, како и разбирање на улогата на новинарите и последиците што ги оставаат заканите и нападите.
Повеќе жени во медиумите, но не и повеќе еднаквост
На конференцијата на SafeJournalists беа презентирани две студии за положбата на жените во медиумите: студија за положбата на новинарките и медиумските работнички во Србија и регионот, презентирана од професорката Смиљана Милинков од Филозофскиот факултет во Нови Сад, и резултатите од Global Media Monitoring Project за застапеноста на жените и мажите во вестите во Србија, презентирани од пензионираната професорка Снежана Миливојевиќ од Факултетот за политички науки. Двете студии покажуваат дека поголемото присуство на жени во медиумите не довело до вистинска еднаквост.
Истражувањето презентирано од професорката Смиљана Милинков од Филозофскиот факултет во Нови Сад покажува дека поголемата застапеност на жените во медиумите не довела до вистинска еднаквост во редакциите. Жените се поприсутни во професијата, но сè уште немаат еднакво влијание врз уредувачките одлуки, напредувањето и условите за работа. Наодите укажуваат дека насилството, дискриминацијата и несигурноста на работното место не се изолирани инциденти, туку дел од поширок систем во кој сексизмот и вознемирувањето често се нормализираат преку „шеги“, коментари за изгледот, исклучување на жените од важни теми и обесхрабрување на оние што се обидуваат да пријават насилство. Особено ранливи се жените на почетокот на кариерата, хонорарките и медиумските работнички со несигурни договори.
Кога станува збор за Србија, истражувањето покажува дека иако жените сочинуваат значителен дел од редакцискиот кадар, нивната положба, плати и влијание врз уредувачката политика остануваат понеповолни од оние на мажите. Новинарките се изложени на закани, физички напади, онлајн насилство, сексистички коментари и сексуално вознемирување, при што дел од вознемирувањето се случува и во самите редакции, од колеги или претпоставени. Нападите и вознемирувањето најчесто не се пријавуваат поради недоверба во институциите и внатрешните процедури, страв од последици врз вработувањето, но и затоа што таквите искуства предолго се третирале како нешто вообичаено во професијата. Истражувањето затоа укажува на потребата од дополнителна едукација, поддршка и зајакнување на медиумските работнички, како и создавање редакциски средини во кои за насилството и дискриминацијата ќе се зборува отворено, наместо преку култура на молк.
Истражувањето презентирано од пензионираната професорка Снежана Миливојевиќ од Факултетот за политички науки, во рамки на Global Media Monitoring Project, покажува дека медиумскиот свет значително се променил, но дека положбата на жените во вестите се менува многу бавно. Иако жените сочинуваат половина од населението, тие и понатаму заземаат значително помал удел во медиумскиот простор, особено во улогите на експертки и актери во политички, економски и меѓународни теми. Наодите укажуваат дека жените почесто се присутни преку лично искуство, лаичко знаење или теми поврзани со приватната сфера, додека областите на моќ и одлучување остануваат претежно машки. Посебен проблем е што новинарските содржини кои ги предизвикуваат родовите стереотипи остануваат ретки, додека дигиталната средина станува простор на забрзан раст на мизогинијата и родово базираното насилство што се прелева во физичкиот свет.
Кога станува збор за самата професија, истражувањето покажува дека поголемиот број новинарки автоматски не значи еднаквост во медиумскиот систем. Жените се силно присутни во известувањето и на почетните позиции, но нивното влијание се намалува на повисоките нивоа на одлучување, што укажува на постоење на „стаклен плафон“ и хоризонтална сегрегација во редакциите. Професорката Миливојевиќ како клучна препорака ја издвои потребата од „ресетирање“ и порадикални промени низ целиот медиумски систем – од регулаторните тела, управните одбори и јавните радиодифузни сервиси до образованието, продукцијата на содржини и заштитата на новинарките. Препораките вклучуваат мерки за безбедност и благосостојба на новинарките, поддршка за содржини што ја афирмираат родовата еднаквост и посилен одговор на онлајн мизогинијата, сексизмот и родово базираното насилство.
Поддржано од Амбасадата на Австралија во Србија преку Програмата за директна помош.
Оваа содржина е изработена со поддршка од Амбасадата на Австралија во Србија преку Програмата за директна помош. Изнесените ставови и мислења се на авторите и не мора нужно да ги одразуваат официјалните ставови на донаторот.