Kryeministri shqiptar Rama, fajëson algoritmin

Kryeministri shqiptar Rama, fajëson algoritmin
Photo: Citizens Channel

fjalën e tij të 20 qershorit para grupit parlamentar dhe kabinetit të Partisë Socialiste, Kryeministri Edi Rama e paraqiti Revolucionin Flamingo si një paralajmërim për demokracinë në epokën e algoritmit. Ai e përshkroi Shqipërinë si të përfshirë për 20 ditë në një “ciklon digjital”, ku një përplasje lokale në Zvërnec u shndërrua brenda 48 orësh në një betejë globale online. Sipas tij, protesta mori përmasa jo kryesisht për shkak të shqetësimeve për Nartën apo zonat e mbrojtura, por përmes fuqisë simbolike të lidhjes Kushner-Trump, ndjesive anti-kapitaliste dhe anti-Trump, zemërimit të brendshëm ndaj tij dhe Partisë Socialiste, vëmendjes së mediave të huaja, mobilizimit online dhe përforcimit armiqësor. Rama argumentoi se algoritmet lëvizin më shpejt se lajmi i verifikuar, emocionet mbërrijnë para fakteve dhe perceptimi mund të kthehet në të vërtetë, ndërsa e vërteta mbetet e izoluar. Koncepti i tij qendror, “proletariati i algoritmit”, përshkruan një gjendje të re shoqërore ku vëmendja, dukshmëria, ekranet, pëlqimet dhe ndjekësit formësojnë identitetin dhe autoritetin politik. Ai e paraqiti sheshin e protestës si një “studio televizive të algoritmit”, ku imazhet prodhohen për qarkullim dhe protesta kthehet në një treg emocionesh, klikimesh, moraliteti dhe karrierash.

Fjala ka implikime të drejtpërdrejta për gazetarinë, sepse vendos median, rrjetet sociale, dokumentimin qytetar dhe mobilizimin politik brenda së njëjtës fushë analitike. Rama flet për një ekosistem ku platformat sociale, mediat tradicionale, organizatat, aktorët politikë dhe interesat armiqësore ndërveprojnë me njëra-tjetrën. Në këtë ekosistem, dokumentimi dhe amplifikimi bëhen politikisht të kontestueshme.

Për gazetarët që mbulojnë protesta, ky është një terren i ndjeshëm. Reporterët, operatorët, fotoreporterët, freelancer-at dhe punonjësit e mediave të pavarura janë pjesë e zinxhirit të dukshëm të informacionit. Ata dokumentojnë ngjarje, publikojnë imazhe, verifikojnë pretendime dhe përcjellin zëra nga terreni. Në kornizën e Ramës, megjithatë, zinxhiri më i gjerë i informacionit është edhe hapësira ku veprojnë histeria, klikimet, manipulimi dhe përforcimi armiqësor.

Kjo krijon një paqartësi rreth dokumentimit. Një video nga terreni mund të lexohet si provë, si përmbajtje, si mjet mobilizimi ose si manipulim, në varësi të atij që e interpreton. Një transmetim live mund të funksionojë njëkohësisht si transparencë dhe si performancë platforme. Një gazetar mund të jetë duke dokumentuar një ngjarje me interes publik, ndërkohë që vepron në një hapësirë informacioni që pushteti politik e përshkruan si të paqëndrueshme, emocionale ose të kontaminuar nga përforcimi armiqësor.

Për SafeJournalists, çështja kryesore është ky status i kontestuar i dukshmërisë. Mjetet digjitale i bëjnë protestat të dukshme dhe i ndihmojnë gazetarët të dokumentojnë ngjarje me interes publik. Të njëjtat mjete mund të përdoren edhe për të vënë në pikëpyetje legjitimitetin e kësaj dukshmërie, duke e përshkruar atë si presion algoritmik. Kufiri mes raportimit, aktivizmit, amplifikimit dhe dezinformimit bëhet politikisht i kontestueshëm.

Fjala e Ramës e 20 qershorit e rikornizon Revolucionin Flamingo si një problem të politikës algoritmike. Protesta paraqitet si një ngjarje lokale e transformuar nga nxitjet e platformave, përshpejtimi emocional, lidhjet simbolike dhe dukshmëria online. Kjo i lejon qeverisë ta trajtojë mobilizimin jo vetëm si kundërshtim ndaj një projekti, por si dëshmi të një krize më të gjerë në sferën publike digjitale.