Gjatë Konferencës VII Kombëtare për të Drejtën e Informimit, Kryeministri i Shqipërisë deklaroi se qeveria synon të dekriminalizojë shpifjen për gazetarët, duke ruajtur përgjegjësinë penale për zyrtarët e zgjedhur në rastet kur ata shpifin ndaj të tjerëve. Ky propozim u paraqit si një masë për mbrojtjen e gazetarisë, duke garantuar njëkohësisht llogaridhënien e atyre që ushtrojnë pushtet publik.
Ndërsa synimi për të ecur drejt dekriminalizimit vlerësohet pozitivisht, standardet evropiane për lirinë e shprehjes mbështesin dekriminalizimin e përgjithshëm të shpifjes, dhe jo përjashtime të bazuara në status apo sektor. Ligjet penale për shpifjen krijojnë një efekt frenues mbi fjalën me interes publik në tërësi dhe sjellin rreziqe për trajtim të pabarabartë dhe pasiguri juridike kur zbatohen në mënyrë selektive. Mbrojtja e lirisë së shprehjes duhet të garantojë siguri për të gjithë pjesëmarrësit në debatin publik, përfshirë gazetarët, bashkëpunëtorët e pavarur, aktorët e shoqërisë civile, organizatat monitoruese dhe qytetarët.
Ruajtja e shpifjes si vepër penale specifikisht për zyrtarët e zgjedhur nuk kërkohet nga standardet evropiane dhe bie ndesh me praktikën e konsoliduar të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, sipas së cilës politikanët dhe mbajtësit e funksioneve publike duhet të tolerojnë një nivel më të lartë kritike sesa individët privatë. Ndërsa përgjegjësia për deklaratat shpifëse është e ligjshme, praktika evropiane favorizon mekanizma civilë, etikë dhe politikë të llogaridhënies, në vend të sanksioneve penale, për rregullimin e fjalës politike.
Debati mbi dekriminalizimin e shpifjes pasqyron një qëndrim të artikuluar prej kohësh nga shoqëria civile dhe aktorët e lirisë së medias dhe përbën pjesë të angazhimeve të Shqipërisë në kuadër të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Megjithatë, reforma e Kodit Penal, në vetvete, nuk mund të adresojë sfidat më të gjera strukturore që prekin lirinë e medias dhe lirinë e shprehjes dhe duhet të shoqërohet me masa mbrojtëse kundër padive abuzive, përfshirë paditë e tipit SLAPP, si dhe me reforma më të gjera për forcimin e mjedisit mundësues për gazetari të lirë dhe të pavarur.
Lexoni: Qëndrimi i SCiDEV mbi dekriminalizimin sektorial të shpifjes