Shqipëria zhbllokon TikTok-un: Qasja rikthehet, pyetjet kushtetuese mbeten

Shqipëria zhbllokon TikTok-un: Qasja rikthehet, pyetjet kushtetuese mbeten

Më 3 shkurt 2026, Qeveria e Shqipërisë miratoi Vendimin nr. 62, duke shfuqizuar vendimin e marsit 2025 që kishte ndërprerë aksesin në TikTok në mbarë vendin. Masa, e cila qëndroi në fuqi për gati një vit, pasoi vrasjen tragjike të një 14-vjeçari në fund të vitit 2024, të cilën autoritetet e lidhën me mosmarrëveshje të përshkallëzuara përmes rrjeteve sociale.

Në atë kohë, Rrjeti SafeJournalists (SJN) shprehu shqetësimin se mbyllja e përgjithshme e një platforme komunikimi ngre çështje serioze proporcionaliteti, ligjshmërie dhe ndikimi mbi lirinë e shprehjes. SJN theksoi se, ndërsa mbrojtja e fëmijëve nga rreziqet online është një objektiv legjitim dhe urgjent i politikave publike, kufizimet gjithëpërfshirëse që prekin të gjithë popullsinë kërkojnë garanci të rrepta kushtetuese dhe arsyetim transparent.

Qeveria e ka paraqitur heqjen e bllokimit si rezultat të një “rivlerësimi institucional” dhe dialogu me platformën. Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se TikTok është tashmë i aksesueshëm me “mekanizma të rinj sigurie”, përfshirë filtra mbrojtës të bazuar në fjalë kyçe dhe kanale të forcuara raportimi. Autoritetet kanë theksuar se qëllimi mbetet mbikëqyrja dhe mbrojtja e të miturve dhe jo censura.

Megjithatë, disa çështje thelbësore mbeten të pazgjidhura.

Së pari, natyra e saktë e “filtrave mbrojtës” nuk është sqaruar publikisht. Nuk është e qartë si funksionojnë këta mekanizma, kush përcakton përmbajtjen e dëmshme, cilat janë garancitë kundër bllokimit të tepruar dhe çfarë mjetesh ankimi ekzistojnë në rast kufizimesh të padrejta. Transparenca mbi mekanizmat e mbikëqyrjes, standardet e raportimit dhe respektimin e legjislacionit për mbrojtjen e të dhënave personale është thelbësore, veçanërisht duke qenë se vendimi i 3 shkurtit i referohet shprehimisht detyrimeve për mbrojtjen e të dhënave personale.

Së dyti, proporcionaliteti i kufizimit fillestar kombëtar vazhdon të debatohet. Kritikët kanë argumentuar se mbyllja e plotë e një platforme ishte një masë ekstreme që preku lirinë e shprehjes dhe të drejtën për informim, sidomos duke qenë se u zbatua pak përpara zgjedhjeve parlamentare të majit 2025. Raportime të ndryshme kanë vënë në dukje gjithashtu se shumë përdorues e anashkaluan bllokimin përmes VPN-ve, duke ngritur pikëpyetje mbi efektivitetin e kësaj qasjeje.

Së treti, çështja nuk është mbyllur në planin juridik. Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë zhvilloi një seancë më 5 shkurt 2026 lidhur me ligjshmërinë e ndalimit fillestar. Edhe pse qeveria ka argumentuar se shfuqizimi e bën çështjen të pavlefshme, paditësit përfshirë organizata mediatike kanë këmbëngulur se Gjykata duhet të shprehet, pasi masa preku disa të drejta kushtetuese gjatë kohës që ishte në fuqi. Gjykata ka caktuar afate të tjera për paraqitjen e qëndrimeve dhe përfundimeve gjatë muajit shkurt. Trajtimi përfundimtar i kësaj çështjeje mund të përcaktojë standardet kushtetuese që do të rregullojnë kufizimet e ardhshme ndaj platformave digjitale në Shqipëri.

Rivendosja e aksesit zgjidh kufizimin e menjëhershëm, por nuk adreson pyetjet më të gjera të qeverisjes. Çështja kyçe përpara është nëse dëmet online do të trajtohen përmes masave transparente, të synuara dhe proporcionale të mbështetura në ligj apo nëse autoritetet ekzekutive do të ruajnë një hapësirë të gjerë diskrecioni për të vendosur kufizime të përgjithshme digjitale në periudha të ndjeshme.

Për mbrojtësit e lirisë së medias në rajon, rasti i Shqipërisë mbetet një pikë referimi e rëndësishme në debatin e vazhdueshëm mbi rregullimin e platformave, mbrojtjen e fëmijëve dhe garancitë kushtetuese në hapësirën digjitale.