Мрежата SafeJournalists најостро ја осудува прекумерната употреба на сила од страна на припадници на единиците на Министерството за внатрешни работи (МВР) за време на интервенцијата на Филозофскиот факултет во Нови Сад, при што – покрај професори и студенти – мета на физичко насилство станаа и новинарите кои известуваа од настанот.
Вчера, новинари, професори и студенти се собраа на протест поради разрешувањето на Јелена Клеут, професорка на Филозофскиот факултет. Полициски службеници на МВР влегоа во зградата на факултетот со цел да ги отстранат студентите кои протестираа и притоа употребија прекумерна сила при туркањето на присутните. Видео-снимки објавени на социјалните мрежи покажуваат дека дел од припадниците на МВР удирале лица со отворени и затворени тупаници, како и со штитови, додека други ги удирале со клоци.
Неколку новинари за Независното здружение на новинари на Србија (НЗНС) изјавија дека меѓу лицата кои биле насилно истуркани од зградата биле и професорката Јелена Клеут, како и повеќе новинарски екипи кои известувале за настаните во Нови Сад. Полицијата употребила сила и ги истуркала новинарите од „Блокаде инфо“, „Машина“ и „Данас“, а еден новинар од „Блокаде инфо“ бил и физички удрен од полициски службеник. За време на оваа полициска интервенција, новинари од други редакции исто така биле туркани и изнесени од зградата заедно со студентите и вработените на факултетот, при што дел од нив се здобиле со полесни повреди. Новинарите јасно се идентификувале, а дел од нив носеле и јасно видливи елеци со ознаката „Press“ и ги покажале своите новинарски легитимации.
Во неколку наврати, полициските службеници им наредувале на поединечни новинари да се оддалечат од позициите од кои известувале, иако нивното присуство не ги попречувало полициските активности ниту ја загрозувало безбедноста на теренот.
Мрежата SafeJournalists ја потсетува јавноста дека должност на полицијата е да обезбеди безбедни услови за работа на медиумските работници и да ги заштити новинарите – а не да ги попречува, турка, удира или на кој било начин да ги загрозува додека известуваат за настани од јавен интерес.
Бараме Министерството за внатрешни работи итно да спроведе внатрешна постапка за дејствувањето на Жандармеријата и другите полициски единици кои интервенираа на Филозофскиот факултет, да ги идентификува одговорните за употребата на сила врз новинарите, студентите и професорите и за наодите да ја информира јавноста. Истовремено, го повикуваме надлежното јавно обвинителство веднаш да постапи во рамки на своите овластувања и да утврди дали постои кривична одговорност за документираното насилство.
НЗНС повеќепати јавно укажуваше дека полицијата има обврска да ги заштити новинарите и да го почитува нивното право да известуваат без попречување. Потсетуваме и дека минатата година беше евидентиран рекорден број напади врз новинари од страна на полицијата и дека ваквата практика мора веднаш да престане – бидејќи секој нов инцидент, без брза и видлива одговорност, ја продлабочува неказнивоста и го зголемува ризикот од нови напади. Во периодот од март до декември, НЗНС евидентираше 77 случаи на полициски напади, неосновани приведувања и проверки на идентитет, како и непостапување на полицијата при напади врз новинари извршени во присуство на полициски службеници.
Мрежата SafeJournalists ќе ги информира релевантните национални и меѓународни чинители за овој случај.
Секој напад врз новинари е напад врз демократијата, јавниот интерес и основните човекови права.
Приштина – Скопје – Сараево – Загреб – Белград – Подгорица – Тирана, 22 јануари 2026 година
Здружение на новинарите на Хрватска
Здружение на новинарите на Косово
Здружение на новинарите на Македонија
Здружение на новинарите на БиХ
Независно здружение на новинари на Србија
Синдикат на медиумите на Црна Гора