Мрежата SafeJournalists изразува длабока загриженост и остро го осудува насилниот напад врз фоторепортерите Борис Пејовиќ (Вијести) и Стево Васиљевиќ (Побједа), кој се случи на 8 август 2025 година во едно село кај Беране, на северот од Црна Гора.
Инцидентот се случи за време на политички чувствителен настан — отстранување на споменикот на четничкиот командант и осуден воен злосторник Павле Ѓуришиќ. Додека ги документираа настаните, новинарите беа физички нападнати од неколку лица, беа изложени на смртни закани, принудени да го избришат снимениот материјал, а во еден случај насилно однесени во шатор каде што продолжија заплашувањата и насилството.
Овој чин на насилство предизвикува голема загриженост. Употребата на физичка сила, закани, уништување професионална опрема и принуда на новинарите при вршење на нивната работа претставуваат грубо кршење на медиумските слободи и основните човекови права.
Црногорската полиција соопшти дека уапсила пет лица поврзани со денешниот напад врз двајцата новинари од Вијести и Побједа. Наведоа дека се преземаат дополнителни мерки за идентификување на сите учесници во нападот и дека една личност, чиј идентитет е познат, активно се трага.
Меѓутоа, и покрај тоа што извршителите се уапсени, е длабоко загрижувачко што полицијата не интервенирала навремено за да го спречи инцидентот, иако било јасно дека напнатоста на таков настан може да ескалира. Оваа неспособност или неодлучност да се заштитат новинарите проактивно ја поткопува улогата на јавните институции и ги храбрии оние кои сакаат да го замолчат критичкото известување преку насилство.
„Овој напад не е само физички напад врз двајцата наши колеги — туку е порака до сите новинари дека не се добредојдени таму каде што вистината не одговара на нечие наративно разбирање. Тоа е длабоко загрижувачки и екстремно опасно. Ако дозволиме вакви инциденти да се прегледаат лесно, наскоро ќе се соочиме со реалност во која новинарите ќе бидат изложени на уште поголеми ризици, без никаква заштита,“ рече Радомир Крачковиќ, претседател на Синдикатот на медиуми на Црна Гора.
Мрежата SafeJournalists верува дека ова не е изолиран случај, туку дел од поширок и длабоко загрижувачки тренд на зголемена непријателност кон новинарите во Западен Балкан. Политичката поларизација, навредливата реторика и институционалната пасивност создаваат непријателска средина во која насилството врз медиумите станува нормализирано.
Мрежата SafeJournalists повикува на црногорските власти веднаш и темелно да го истражат овој настан и да ги изведат сите сторители пред правдата.
Исто така, повикуваме политичките лидери недвосмислено да го осудат нападот и јавно да се дистанцираат од било какви форми на притисок или насилство врз медиумите. Мрежата SafeJournalists ќе ги информира националните и меѓународните чинители за овој настан и ќе продолжи да ја следи ситуацијата.
Секој напад врз новинарите е напад врз демократијата, јавниот интерес и основните човекови права.
Приштина – Скопје – Сараево – Загреб – Белград – Подгорица, 8 август 2025.
Хрватско здружение на новинари
Здружение на новинари на Косово
Здружение на новинари на Македонија
Здружение на новинари на БиХ
Здружение на независни новинари на Србија
Синдикат на медиуми на Црна Гора