Европската федерација на новинари (EFJ) и мрежата SafeJournalists остро ги осудија заканите против новинарот и главен уредник на порталот Morski.hr и ги повикаа властите да обезбедат правда преку идентификување и гонење на сторителите.
На 1 септември 2024 година, порталот Morski.hr објави дека по деловен состанок на кој Хрватската асоцијација на приватни превозници преговарала за соработка со агенцијата за односи со јавност Ankica Mamić, во WhatsApp групата „Превозници на Јадранот“ се појавила порака со повик за киднапирање на уредникот на порталот, Јурица Гашпар, поради неговото критичко известување за нивните активности, вклучително и наводни прекршувања на поморските прописи.
Превозниците се сретнале со експертот за односи со јавност, за кој се тврди дека има блиски врски со политичари, со цел да ги промовира во одредени медиуми и, во меѓувреме, да го „маргинализира“ Morski.hr и неговото „негативно известување“. Заедно со статијата на порталот Morski.hr беше објавен и триесетминутен аудио запис од состанокот.
Неколку часа по состанокот, заканите против главниот уредник Гашпар се проширија во внатрешната WhatsApp група, во која најмалку десет лица се согласија да собираат пари за некој да го киднапира „со камион“, а потоа да го „однесе со траект на Брач и да го остави гол на Видова Гора“. Претседателот на здружението на превозници ги осуди заканите, а Гашпар сè пријави во полицијата во Загреб.
Гашпар изјави за EFJ дека, иако и претходно добивал закани од превознички компании поради неговото критичко известување, ова е првпат да добие закана за киднапирање. На 4 септември, Гашпар беше мета на нови закани за физичко насилство, вклучително и закани со смрт на WhatsApp бројот на порталот Morski.hr, како и во коментари на објава на Facebook, при што сторителите лесно можеле да се идентификуваат по нивните имиња.
Ги повикуваме властите да ги истражат и процесуираат заканите со сериозноста што ја заслужуваат, особено бидејќи физичкото насилство е ретко во Хрватска.
Загрижувачки за слободата на медиумите е и аудиоснимката, која открива дека јавен експерт има намера да ги искористи своите врски со министерот за туризам и заменик-премиерот (кои негираат дека го познаваат експертот) за да промовира поповолна слика за превозниците, додека го „маргинализира“ порталот. Според Хрватското здружение на новинари (CJA), овој инцидент е одраз на долгогодишни „предупредувања за создавање агенции за односи со јавност чија цел е создавање содржини во соработка со разни министерства и власти“ за да им служат на приватните интереси во медиумскиот простор, на штета на новинарите. Новинарството е јавно добро. Ниту агенциите за односи со јавност, ниту јавните функционери не треба да ја злоупотребуваат својата позиција за да дискредитираат и замолчат новинари и медиуми поради нивното критичко известување.
Од јануари 2024 година, Media Freedom Rapid Response (MFRR) регистрираше 16 аларми кои вклучуваат 20 поединци или субјекти поврзани со медиуми. Поголемиот дел од нападите се вербални навреди, од кои половина се поттикнати од високи функционери, како и онлајн закани. Постојаните напади врз проверувачите на факти и новинари како Јурица Гашпар ги поттикнаа партнерите на MFRR да организираат меѓународна мисија што ќе се одржи онлајн во периодот од 9 до 20 септември 2024 година.
Потпишано од:
Европска федерација на новинари (EFJ)
Мрежа SafeJournalists
Здружение на новинари на Косово
Здружение на новинари на Македонија
Здружение на новинари на БиХ
Хрватско здружение на новинари
Независно здружение на новинари на Србија
Синдикат на медиуми на Црна Гора