Мрежата SafeJournalists остро го осудува последниот серијал на насилни напади и закани врз новинари во Албанија. Во период од нешто повеќе од една недела се регистрирани три посебни инциденти, што претставува загрижувачка ескалација на насилство и заплашување насочено кон новинарите.
На 13 септември 2025 година, новинарот Едон Кучи и снимател од истражувачката ТВ емисија „Piranjat“ беа нападнати додека известуваа на стадионот „Селман Стërмаси“ во Тирана. Кучи беше вербално закануван со киднапирање од страна на Синан Идризи, мнозински сопственик на „Air Albania“ и претседател на ФК „Фламуртари“, како што е видливо на видео-снимка. За време на истиот инцидент, Рефик Халили, претседател на ФК „Тирана“, насилно го одзеде телефонот на Кучи, директно се мешајќи во неговата новинарска работа, како што пријави новинарот и е забележано на видео-снимка.
На 11 септември 2025 година, новинарката Лорена Ресулаж и снимателот Нертил Матај беа физички нападнати додека известуваа во бар на улицата „Ислам Ала“ во Тирана. Сопственикот на барот наводно ги заканувал и ги удрил двајцата медиумски работници откако тие одбиле да ја напуштат локацијата додека известувале. Полицијата подоцна го уапси осомничениот, а случајот беше проследен до обвинителството за понатамошна истрага.
На 5 септември 2025 година, новинарките Доменика Бајрактар и Енкел Елези од истражувачката ТВ програма „STOP“ беа нападнати во Камез додека снимале приказна од јавен интерес. Нападот директно ја попречи нивната професионална работа и им го онеможи известувањето. Извршителот беше уапсен и подоцна ослободен под обврска за појава пред судот.
Мрежата SafeJournalists ја поздравува брзата акција на полицијата во два од случаите, со апсење на извршителите на нападите. Меѓутоа, бараме иста решителност и одговорност кога се вмешани моќни актери, како во случајот со заканите и заплашувањето на Кучи и тимот на „Piranjat“. Овие повторувачки акти на насилство и заплашување се неприфатливи и претставуваат директна интервенција во новинарската работа, како и повреда на правото на граѓаните да бидат информирани за прашања од јавен интерес.
Мрежата SafeJournalists ги повикува албанските власти да спроведат итни, темелни и независни истраги за сите три инциденти и да обезбедат извршителите да бидат процесуирани и одговорни без одлагање, вклучително и кога се вмешани влијателни и моќни актери. Дополнително, ги повикуваме институциите да обезбедат следење и мерки за заштита на новинарите кои биле нападнати или заканувани. Клучно е да се зајакнат институционалните механизми за заштита на новинарите и да се гарантира безбеден пристап на новинарите до јавни простори и настани без пречки или заплашување. Во таа насока, повторно ја нагласуваме потребата за воспоставување механизам за брза реакција за да се обезбеди дека новинарите под закана добиваат итна и ефективна заштита.
Мрежата SafeJournalists е во целосна солидарност со нашите колеги Едон Кучи, Лорена Ресулаж, Нертил Матај, Доменика Бајрактар и Енкел Елези.
Секој напад врз новинарите е напад врз демократијата, јавниот интерес и фундаменталните човекови права.
Тирана – Приштина – Скопје – Сараево – Загреб – Белград – Подгорица, 15 септември 2025
Хрватско здружение на новинари
Здружение на новинари на Косово
Здружение на новинари на Македонија
Здружение на новинари на БиХ
Независно здружение на новинари на Србија
Синдикат на медиуми на Црна Гора